Şili’de aşırı sağcı Devlet Başkanı José Antonio Kast’ın hükümetinin çocuklara yönelik cinsel suçlardan hüküm giymiş 56 kişinin cezalarını indirdiği ortaya çıktı.
Şili basınından El Desconcierto’nun haberine göre indirimler 11 Mart ile 13 Eylül 2026 arasında, yani Kast’ın göreve başlamasından sonraki ilk altı ayda yapıldı. Bunlardan 27'si cinsel istismar, 29'u tecavüz hükümlülerine verildi. Rakamlar, bilgi edinme başvurusuyla Adalet Bakanlığı’ndan alınan yanıta dayanıyor.
İndirimler mahkeme kararıyla değil, Adalet Bakanlığı’nın idari kararnameleriyle yapıldı. Ceza indirimine dayanak olan yasa, cezaevinde “üstün iyi hal” gösteren hükümlülerin cezasından her yıl için iki ay, cezanın yarısını doldurduktan sonra ise üç ay indirim yapılmasına olanak tanıyor. Şili, 2022'de yaptığı değişiklikle çocuklara yönelik bazı cinsel suçları bu kapsamdan çıkarmıştı. Ancak bu değişikliğin, yürürlüğe girmeden önce işlenen suçlara uygulanıp uygulanamayacağı tartışmalı.
“Yüksek tekrar riski” uyarısına rağmen serbest kaldılar
Şili radyosu Bío Bío, 56 hükümlünün 33'ünü tespit etti. Bu kişilerin hepsi şu an serbest. Cezaevi idaresinin raporları, aralarında birkaçının yeniden suç işleme riskinin yüksek olduğunu, mağdurlara empati duymadığını ve suçunu meşrulaştırdığını kayda geçirmişti.
İndirim alanlardan biri, Talcahuano’da bir dini grubun lideri olarak tecavüz ve cinsel istismar suçlarından toplam 22 yılı aşkın hapis cezası alan bir kişi. Bu kişinin cezası, Adalet Bakanı Fernando Rabat’ın imzasıyla 30 ay indirildi. 14 yaşından küçük bir çocuğa tecavüzden 15 yıl hapis cezası alan bir diğer hükümlü de cezaevi raporunda “yüksek tekrar riski” taşıdığı belirtilmesine rağmen 30 ay indirim aldı.
Mağdurlar ise süreçten hiç haberdar edilmedi. Olağan şartlı tahliyede mağdurlara haber vermek ve onları dinlemek yasal bir zorunluluk. Bakanlık ile cezaevi idaresi arasında yürüyen idari süreçte ise bu adım hiç atılmadı. Mağdurlar, kendilerine kötülük yapanların serbest kaldığını ancak konu kamuoyuna yansıyınca öğrendi.
Pinochet döneminin işkencecisi de indirim aldı
İndirimlerden yararlananlar yalnızca cinsel suç hükümlüleri değil. Pinochet diktatörlüğü sırasında işkence yaptığı için hüküm giyen eski hava kuvvetleri astsubayı Manuel Cabezas da sekiz aylık indirim alarak, insan hakları ihlallerinden hüküm giyenlerin tutulduğu Punta Peuco cezaevinden çıktı. Şili Yüksek Mahkemesi, Cabezas’ın 1973'te El Bosque Hava Üssü’nde iki tutukluya işkence yaptığını 2021'de kesin hükme bağlamıştı. Cabezas cezaevinden çıktıktan sonra Kast hükümetine teşekkür etti. El Mostrador gazetesi de diktatörlük döneminde insan hakları ihlallerinden hüküm giyen iki kişinin indirimden yararlandığını yazdı.
Kast: “Kendi hatamız”
Tepkiler büyüyünce Kast bir açıklama yaptı ve olayın “çok ağır, derinden acı verici ve tamamen kabul edilemez” olduğunu söyledi, bunun “kendi hataları” olduğunu kabul etti ve devletin mağdurları “yüzüstü bıraktığını” söyledi. Kast, çocuklara yönelik cinsel suç hükümlülerinin indirim başvurularının işleme konmasının durdurulduğunu duyurdu. Ancak, Adalet Bakanı Rabat’ı görevde tuttu.
